الفرق بين النسختين بتاع «العروبه»

تم إضافة 4,340 بايت ،  قبل 7 سنوات
ص
مافيش ملخص للتعديل
ص
ص
[[Image:Royalists on armored car.jpg|300px|thumb|left|استيلاء مقاتلين يمنيين من انصار الملكيه على مصفحه مصريه فى [[اليمن]]]]
[[Image:Anthony Eden at the Quebec Conference.jpg|300px|thumb|left|انتونى ايدن وزير خارجية [[المملكه المتحده|بريطانيا]] من اوائل اللى روجو لفكرة العروبه.]]
الوحده العربيه هي ايديولوجيا بتنادي بالوحده بين الدول العربيه من [[المحيط الاطلنطي]] لغاية [[الخليج العربي]] , و هي ايديولوجيا وثيقة الصله بفكرة [[قوميه عربيه|القوميه العربيه]] اللي بتنادي بإن العرب هما امه واحده بتتكلم لغه واحده و لها تراث و مصير مشترك.
'''العروبه''' مصطلح بيعبر عن فكره انتشرت فى فترة خمسينات و ستينات القرن العشرين و روجت ليها [[المملكه المتحده|بريطانيا]] و شجعتها فى الاربعينيات فى منطقة جنوب و شرق [[البحر المتوسط]] فى البلاد اللى بتستخدم اللغه العربيه على اساس إن الدول أو المجتمعات دى ليها تراث و ثقافه مشتركه و بالتالى لازم تكون متحده و متفقه على كلمه واحده ، و دى غلطه اساسيه من غلطات فكرة العروبه حيث ان بلاد المنطقه و ان كانت بتستخدم اللغه العربيه فتراثها و ثقافتها و اقتصاديتها مش واحده <ref>مع ان مصر عبر التاريخ بتسود فيها الثقافه الزراعيه ، الثقافه السايده فى شرق مصر بإستثناء بعض المناطق ثقافه بدويه قبليه و الثقافه السايده فى غرب مصر ثقافه بربريه قبليه.</ref>.
فكرة الوحده العربيه انتشرت في الخمسينات و الستينات , و عادة ما كان انصارها من ال[[اشتراكيه|اشتراكيين]] و المناهضين للتدخل الغربي في سياسات الدول العربيه. الوحده العربيه كانت كمان مشروع سياسي بيطالب بالتعاون بين الحكومات العربيه و بين بعضها بهدف التكامل السياسي و الاقتصادي اودام التهديد الغربي في الوقت ده.
 
==اصل الفكره==
فكرة العروبه روجت ليها [[المملكه المتحده|بريطانيا]] و شجعتها فى الحقبه الاستعماريه و هى محتله بلاد الشرق الاوسط. وزير الخارجيه البريطانى السير " ادوارد جراى " Edward Grey فى اوائل القرن العشرين كتب للمعتمد البريطانى فى مصر السير " هنرى ماكماهون " انه يقدر يأكد لعزيز المصرى بإسم الحكومه البريطانيه بإن الحركه العربيه لازم تتشجع بكل وسيله ممكنه و ان البريطانيين بيتعهدو بمساعدة الحركه القوميه العربيه <ref name="قنديل، 33">قنديل، 33</ref> ، و فى 29 مايو 1941 اعلن انتونى ايدين Anthony Eden وزير خارجية بريطانيا فى مجلس العموم البريطانى ان الحكومه البريطانيه بتنظر بعين العطف لكل حركه بتهدف لتحقيق وحدة العرب الاقتصاديه و الثقافيه و السياسيه <ref name="المصرى اليوم، عدد 2175">المصرى اليوم، عدد 2175</ref> ، و فى ظرف سنه تقريباً على تصريح ايدين [[مصطفى النحاس]] رئيس وزرا مصر اللى كانت خاضعه وقتها للسياسه البريطانيه دعا رئيس الوزرا السورى جميل مردم و بشاره الخورى رئيس الكتله الوطنيه اللبنانيه عشان يتناقش معاهم فى موضوع تأسيس " جامعه عربيه ". بعد كده ابتدت مشاورات ثنائيه بين مصر و ممثلين من العراق و سوريا و لبنان و السعوديه و الاردن و اليمن. فى سبتمبر و اكتوبر 1944 قرر المجتمعين انهم يعملو منظمه اسمها " جامعة الدول العربيه " و عملو بروتوكول اسكندريه فى 7 اكتوبر 1944 اللى كان اول وثيقه بتخص انشاء المنظمه دى و اتصاغ الميثاق فى قصر الزعفران فى القاهره فى 19 مارس سنة 1945 و اتمضى عليه فى 22 مارس ، و فى 28 مايو 1946 اجتمع ملوك و رؤسا سبع بلاد فى انشاص لمناقشة موضوع [[فلسطين]] <ref name="المصرى اليوم، عدد 2175"/>. بعدها بسنتين قامت دولة اسرائيل فى منطقة فلسطين بمباركة بريطانيا و الغرب.
اغلب المؤرخين عادة بيردوا اصل فكرة الوحده العربيه ل[[جورجي زيدان]] مؤسس "حركة النهضه" . زيدان كان له تأثير مهم على الفكر العربي , و بشكل خاص على اعتناق [[اللغه العربيه الحديثه]] Standardized Modern Arabic كلغه موحده لكل الشعوب الناطقه بلهجات مشتقه من اللغه العربيه , بدل الفكره اللي كانت رايجه وقتها باعتماد اللغات و اللهجات المحليه في كل دوله و خلاص. زيدان اشتغل على تحويل فكرته لرأي عام من خلال كتابة روايات ادبيه باللغه العربيه بتحكي عن الابطال المحليين في البلاد العربيه المختلفه و وضعهم في سياق تاريخي عربي.
اول سياسي اهتم بفكرة [[جورجي زيدان]] كان [[الشريف حسين بن علي]] شريف [[مكه]] اللي كان بيحاول يستقل بعرب المشرق عن [[امبراطوريه عثمانيه|الامبراطوريه العثمانيه]] و يكون دوله عربيه مستقله تضم العراق و الشام و شبه الجزيره العربيه مع بعض .
في 1915-1916 اتعقد اتفاق بين الشريف حسين و بين السير [[هنري مكماهون]] المندوب السامي البريطاني على مصر في الوقت ده . الاتفاق تم من خلال مجموعه من الرسايل اتعرفت بعد كده بإسم [[مراسلات حسين-مكماهون]] . المراسلات بتنص على ان بريطانيا هاتدعم مطالب عرب المشرق في الانفصال عن [[امبراطوريه عثمانيه|الامبراطوريه العثمانيه]] بشرط ان عرب المشرق يساعدوا [[بريطانيا]] في حربها ضد العثمانيين عن طريق انهم يعملوا ثوره شعبيه ضد العثمانيين.
لكن في 1916 بريطانيا وقعت [[اتفاقية سايكس-بيكو]] مع فرنسا , بهدف تقسيم المشرق العربي بعد جلاء العثمانيين لمناطق نفوذ فرنساويه و انجليزيه . بعد استسلام العثمانيين في 1918 , بريطانيا رفضت الالتزام بتعهداتها للشريف حسين . و فرنسا و بريطانيا قاموا بفرض الانتداب الاجنبي على الشام و العراق و سواحل شبه الجزيره العربيه. بريطانيا إدت للشريف حسين امارة الحجاز و صحرا جنوب شبه الجزيره اللي مالهاش اهميه استراتيجيه , و بعدها بفتره قصيره تمت الاطاحه بالشريف حسين في انقلاب القبايل النجديه بزعامة آل سعود , اللي اسسوا المملكه العربيه السعوديه بعد كده.
 
الجامعه العربيه اتأسست فى فتره كانت مصر و بلاد فى الشرق الاوسط خاضعه لسياسة بريطانيا اللى كانت بتستعمر المنطقه. و بيقول المؤرخ [[عبد الرحمن الرافعى]] ان الجامعه دى اتنشئت بإيعاز من بريطانيا <ref name="قنديل، 33"/>. استمر الترويج لفكرة العروبه و القوميه العربيه بعد ثورة 23 يوليه فى مصر و كان أهم اللى روجو لفكرتها رئيس [[مصر]] [[جمال عبد الناصر]] اللى انتهى ترويجه بفشل ذريع و دخول مصر فى مغامرات وصلت لإحتلال جزء من مصر نفسها هو [[سينا]] <ref>[[جمال عبد الناصر]] ورط مصر فى حرب اليمن بحجة مساعدة الأشقاء العرب فى [[اليمن]] ( العينى )، و ورط مصر فى [[حرب 67]] بحجة مساعدة الأشقاء العرب فى [[سوريا]] ضد الحشود الاسرائيليه على حدود سوريا و اللى اتضح انها كانت قصه وهميه ( الريدى / الجندى ).</ref> ، و تدهور اقتصادى قابله فى اماكن من الناحيه المقابله ثراء فاحش. وقت ترويج جمال عبد الناصر لفكرة العروبه كانت الأوضاع مختلفه. اياميها ما كانتش ثروات البترو-دولار متكدسه فى اماكن معينه فى المنطقه و ما كانتش الثقافه ال[[بربر]]يه القبليه فى شمال [[افريقيا]] اتضحت معالمها و اخدت شكل ، و بالتالى كانت فيه حاجه لمصر اللى كانت غنيه واكتر البلاد تقدماً فى المنطقه و عشان كده فكرة العروبه كانت مقبوله و مفيهاش مانع طالما ان كان فيه استفاده منها و من مصر اللى كانت بتروج ليها و بتصرف عليها ببذخ.
 
فكرة الوحده العربيه اتطورت و نضجت بعد كده على ايد عدد من المفكرين السوريين في التلاتينات زي [[قسطنطين زريق]] و [[زكي الارسوزي]] و [[ميشيل عفلق]] اللي كانوا هما نفسهم الرموز المؤسسه لأول حزب سياسي [[قوميه عربيه|قومي عربي]] هو [[حزب البعث السوري]] . افكار القوميه العربيه عند البعثيين السوريين كانت مرتبطه بدرجه كبيره بال[[ماركسيه]] في اواخر القرن التسعتاشر و اوائل القرن العشرين . كتابات [[زكي الارسوزي]] بعد كده كان فيها تأثر واضح بأفكار النقاء العرقي عند ال[[نازيه]] و الشوفينيه الوطنيه اللي كانت سايده في اوروبا في الوقت ده .
في فترة الوحده سوريا , مصر بقيت جزء من كيان سياسي اتسمى " الجمهوريه العربيه المتحده " بيضم [[مصر]] و [[سوريا]] و كان بيسعى لضم [[لبنان]] لتكوين قوه اقليميه كبيره تواجه [[حلف بغداد]] . المرحله دي شهدت تحولات ثقافيه في مصر , كان اهمها التركيز على دور مصر الثقافي ضمن السياق التاريخي العربي , ده ظهر بوضوح في السينما و الفن و الادب المصرى اللي بقوا بيخاطبوا شعوب الدول العربيه كلها.
 
الملك [[عبدالله الاول بن حسين|عبد الله الاول]] بن [[الشريف حسين]] كان بيحلم بضم [[سوريا]] و [[لبنان]] و [[فلسطين]] و [[الاردن]] ضمن مملكته تحت مسمى [[سوريا الكبرى]] , و بعت لحكومة [[الانتداب البريطاني على فلسطين]] يطلب منها ده , لكن البريطانيين مكانوش متشجعين لمشروع الملك عبد الله , خصوصاً و ان شعوب الدول دي كان عندهم قاده محليين سلطتهم هاتضيع لو الملك عبدالله نفذ خطته , و ده هايعمل مشاكل و صراعات اقليميه في المنطقه مالهاش لازمه. طموحات الملك عبدالله التوسعيه كانت احد الاسباب اللي ادت لإنشاء [[جامعة الدول العربيه]] سنة 1945 , و بعد اغتيال الملك عبدالله سنة 1951 على ايد ناشط وطني فلسطيني , حلم [[سوريا الكبرى]] اختفى من الاجنده السياسيه للاردن.
فكرة عروبة مصر هي فكره خلافيه من اوائل القرن العشرين . و في مقابل العروبه ظهر في اواخر القرن التسعتاشر تيار فكري بينادي ب[[القومية المصرية]] كان من ابرز رموزه [[احمد لطفي السيد]] و [[طه حسين]] و [[سلامه موسى]]. اللي افكارهم تراوحت بين محاولة التوفيق بين العروبه و بين الهويه المصريه المستقله لغاية المطالبه باستخدام اللغه المصريه و كتابتها بالحروف اللاتيني بدل اللغه العربيه. مؤخراً بعض التيارات السياسيه المصريه ابتدت تعبر عن إن العروبه اتحولت لابتزاز سياسي لمصر خصوصاً فيما يتعلق بالقضيه الفلسطينيه.
 
الوحده العربيه كانت عادة بتنتقد بسبب انها بتهمل وجود قوميات تانيه من اصول غير عربيه زي بربر شمال افريقيا , و بسبب ان ال[[مصر]]يين - اكبر شعب في المنطقه وقتها من حيث التأثير و عدد السكان - كانوا مش شايفين نفسهم عرب لغاية قبل الخمسينات ده واضح خلال العشرينات و التلاتينات و الاربعينات اللي مجهود المفكرين المصريين فيها كان منصب على فكرة [[القومية المصرية]].
حسب جيمس يانوكوفسكي "من الملاحظات المهمه عن القوميه المصريه هو غياب المكون العربي فيها . الزخم السياسي و الفكري و الاقتصاي كان مضاد للتوجه العربي بوجه عام , و ده وضح جداً خلال اواخر القرن التسعتاشر و اوائل القرن العشرين"
 
==محاولات الوحده العربيه==
قبل وصول [[جمال عبد الناصر]] للحكم مكانش فيه اي اهتمام بفكرة الوحده العربيه في مصر . بس على نص الخمسينات [[قوميه عربيه|القوميه العربيه]] (بالإضافه [[اشتراكيه عربيه|للاشتراكيه العربيه]] بقيت هي السياسه الرسميه لمصر . و السعي للوحده العربيه بقا بيتشاف على انه سياسيه لمقاومة [[الصهيونيه]] و التدخل الغربي في شئون [[الشرق الاوسط]].
قبل عبد الناصر كان فيه عدد من المحاولات العربيه للوحده لأسباب مختلفه و بعضها كان برعاية او بالتنسيق مع بريطانيا . في الاربعينات رئيس الوزرا البريطاني [[انتوني ايدن]] كان بيطالب بوحده عربيه على ستايل مشروع [[عبد الله الاول بن حسين|عبد الله الاول]] في الاردن او مشروع [[نورى السعيد]] في العراق لكن كل المحاولات دي انتهت بالفشل.
بعد [[العدوان الثلاثي]] و حرب السويس في 1956 عبد الناصر حس بتهديد كبير من الاطماع الغربيه في المنطقه و كان خايف من رجوع الاستعمار مره تانيه , بالاضافه للتهديد المحتمل من دول [[حلف بغداد]] خصوصاً بعد حشد تركيا لقوات عسكريه على حدود سوريا و زيارة الرئيس اللبناني [[كميل شمعون]] لتركيا سنة 1957 . و لمواجهة الخطر الغربي تم اعلان الوحده مع سوريا سنة 1958 و تكوين [[الجمهوريه العربيه المتحده]] و دي كانت اول تجربه للوحده السياسيه الفعليه بين دولتين عربيتين . عبد الناصر وقتها كان الاكتر شعبيه بين الرؤساء العرب بسبب حرب السويس و ده كان سبب في رواج [[ناصريه|المشروع العربي الناصري]] عن غيره من مشاريع الوحده .
 
مصر شهدت تحولات ثقافيه كبيره في فترة الوحده مع سوريا , كان اهمها التركيز على دور مصر ضمن السياق التاريخي العربي , ده ظهر بوضوح مش بس في السياسه و انما كمان في السينما و الفن و الادب المصرى اللي بقوا بيخاطبوا شعوب الدول العربيه كلها.
 
==جامعة الدول العربيه==
فكرة العروبه روجت ليها [[المملكه المتحده|بريطانيا]] و شجعتها فى الحقبه الاستعماريه و هى محتله بلاد الشرق الاوسط. وزير الخارجيه البريطانى السير " ادوارد جراى " Edward Grey فى اوائل القرن العشرين كتب للمعتمد البريطانى فى مصر السير " هنرى ماكماهون " انه يقدر يأكد لعزيز المصرى بإسم الحكومه البريطانيه بإن الحركه العربيه لازم تتشجع بكل وسيله ممكنه و ان البريطانيين بيتعهدو بمساعدة الحركه القوميه العربيه <ref name="قنديل، 33">قنديل، 33</ref> ، و فى 29 مايو 1941 اعلن انتونى ايدينايدن Anthony Eden وزير خارجية بريطانيا فى مجلس العموم البريطانى ان الحكومه البريطانيه بتنظر بعين العطف لكل حركه بتهدف لتحقيق وحدة العرب الاقتصاديه و الثقافيه و السياسيه <ref name="المصرى اليوم، عدد 2175">المصرى اليوم، عدد 2175</ref> ، و فى ظرف سنه تقريباً على تصريح ايدينايدن [[مصطفى النحاس]] رئيس وزرا مصر اللى كانت خاضعه وقتها للسياسه البريطانيه دعا رئيس الوزرا السورى جميل مردم و [[بشاره الخورى]] رئيس الكتله الوطنيه اللبنانيه عشان يتناقش معاهم فى موضوع تأسيس " جامعه عربيه ". بعد كده ابتدت مشاورات ثنائيه بين مصر و ممثلين من العراق و سوريا و لبنان و السعوديه و الاردن و اليمن. فى سبتمبر و اكتوبر 1944 قرر المجتمعين انهم يعملو منظمه اسمها " جامعة الدول العربيه " و عملو بروتوكول اسكندريه فى 7 اكتوبر 1944 اللى كان اول وثيقه بتخص انشاء المنظمه دى و اتصاغ الميثاق فى قصر الزعفران فى القاهره فى 19 مارس سنة 1945 و اتمضى عليه فى 22 مارس ، و فى 28 مايو 1946 اجتمع ملوك و رؤسا سبع بلاد فى انشاص لمناقشة موضوع [[فلسطين]] <ref name="المصرى اليوم، عدد 2175"/>. بعدها بسنتين قامت دولة اسرائيل فى منطقة فلسطين بمباركة بريطانيا و الغرب.
 
== لينكات خارجيه و مصادر ==
420

تعديل