فارس هو اسم قديم ل ايران استخدم لسنة 1935. فارس كانت موطن الامبراطوريه الفارسيه. المرجح ان الفرس القدام كانو قبيله رحاله اتسربو فى زمن مش معروف عبر جبال القوقاز للهضبه الايرانيه ، و فى القرن السابع قبل الميلاد استقرو فى اقليم فارس اللى وقتها كان خاضع للامبراطوريه الاشوريه ، و ارتبط الحكام الفرس بـ الميديين اللى كونو دوله قويه فى القرن السابع قبل الميلاد.

فارس سنة 1512
خريطه قديمه عن حدود ايران ايام الاحتلال العربى

فى نص القرن الساتت قبل الميلاد ظهر قورش العظيم و نصب نفسه حاكم على ميديا ، و اسس الامبراطوريه الفارسيه بسلسله من الفتوحات السريعه. اتوسع الفرس و امتد حكمهم ناحية الشرق فى افغانستان الحديثه ، و ناحية شمال غرب الهند ، و وصلو لغاية نهر الدانوب فى الشمال. فضل نفوذ الفرس مستمر فى بلاد الاغريق ( اليونانيين القدام ) رغم كل محاولات الاغريق و نضالهم ضدهم فى الحروب اللى اتعرفت بإسم " الحروب الفارسيه ". لكن بعد نص القرن الخامس قبل الميلاد بدأت علامات الاضمحلال تظهر فى الامبراطوريه الفارسيه بسبب المنازعات على الحكم و خاصة عصيان قورش الصغير ضد ارتاجزرسيس التانى فإضطربت الامبراطوريه و نجحت ثوره فى مصر ضد الحكم الفارسى و فى الاخر ظهر الاسكندر الاكبر و قضى على امبراطورية الاخمينيين سنة 331 قبل الميلاد.

بعد وفاة الاسكندر الاكبر وقعت معظم فارس فى ايد السلوقيين المقدونيين اللى بدورهم ما قدروش يحافظو على الاراضى اللى استولو عليها و حلت بارثيا اللى اتاخدت منهم فى نص القرن التالت قبل الميلاد محل الامبراطوريه الفارسيه القديمه و نافست روما. بعدها حكم الساسانيين ( ح 226 ) و ازدهرت دولتهم لغاية ما استولى عليها العرب ما بين 641 و 642 و حل الاسلام محل الديانه الزرادشتيه. ظهرت امبراطوريات فى فارس زى الامبراطوريه الخوارزميه و استولى عليها المغول بقيادة جنكيز خان و كونو دوله اتعرفت بإسم دولة إيلخانات فارس و كان اول إيلخانتها هولاكوخان و عاصمتها كانت فى تبريز.

عبر الزمن استخدم الفرس كذا حروف للكتابه. قبل غزو العرب لفارس و استخدام الحرف الكوفى كتب الفرس بالحروف الاسفينى ( الحروف اللى استخدمها الاشوريين زمان ) ، و بعدين استخدمو الحروف السنسكريتى ( الهندى ) ، و الكلدانى ، و بعدين السريانى. الكتابه بحروف معينه ما كانتش عامه فى كل فارس.

الفرس اصحاب حضاره عريقه و قديمه و لما غزاهم العرب كانو امه متقدمه و متحضره فإستمر عطائهم الحضارى بعد الغزو و ظهر منهم علما و فلاسفه و ادبا كبار زى ابن سينا و الفارابى و الخوارزمى و البيرونى و الرازى و الطوسى و الكاشى و الفردوسى و ابن المقفع و الأصفهانى و رشيد الدين الهمذانى و عمر الخيام و غيرهم كتير من عظماء و نوابغ فارس.

Faravahar-Gold.svg

مصادرتعديل

  • الموسوعة الثقافية ، مؤسسة فرانكلين للطباعة والنشر، القاهرة - نيويورك 1972